Regiobijeenkomst VBMK Grote Kerk Zwolle, 17 mei 2017 vanaf 13.30 uur

Symposium ‘Cultuur in de kerk, de kerkbeheerder als cultureel ondernemer’

Woensdag 17 mei 2017 van 13.30 tot 17.00  uur

Grote of Sint-Michaëlskerk, Grote Markt, Zwolle

Op 17 mei a.s. organiseert de Vereniging van Beheerders van Monumentale Kerkgebouwen (VBMK) in samenwerking met de Stichting Grote Kerk Zwolle een regiobijeenkomst onder de titel ‘Cultuur in de kerk, de kerkbeheerder als cultureel ondernemer’.

Lees hier verder en bekijk ook het programma.

Museum Catharijneconvent krijgt reliekbuste Eusebius te leen

Vanaf woensdag 19 december krijgt Museum Catharijneconvent voor een periode van twee jaar een zilveren reliekbuste te leen. Het middeleeuwse beeld, dat tot voor kort in de Walburgis kerk in Arnhem bewaard werd, is eigendom van de Parochie Sint Eusebius in Arnhem. Het bevat de relieken van de Romeinse martelaar Eusebius die leefde in de tweede eeuw na Christus. De zilveren reliekhouder in de vorm van een borstbeeld is rond 1455 speciaal voor de schedel van de heilige vervaardigd. De overige overblijfselen van de heilige, zoals zijn tong, werden in een andere schrijn bewaard. Pas in 1663 werd de tong bij de buste gevoegd. Het prachtig gedecoreerde beeld krijgt tijdelijk een bijzondere plek in de Schatkamer van het museum, waar hij zal schitteren tussen al het andere goud en zilver.

 

Aanvulling op de tentoonstelling Relieken

De reliekbuste is een prachtige aanvulling op de tentoonstelling Relieken, die nog tot en met 3 februari in het museum te zien is. Aan relieken worden bijzondere krachten toegekend. Mensen koesteren ze en reizen er duizenden kilometers voor. Voor deze tentoonstelling zijn meer dan honderd bijzondere relieken uit de hele wereld bij elkaar gebracht. Museum Catharijneconvent is het eerste museum dat reliekverering laat zien als een universeel en levend fenomeen, cultuur en religie overstijgend. De tentoonstelling laat zien dat relieken meer zijn dan middeleeuws en katholiek: ze zijn ongekend populair en van iedereen.

 

Reeks over wereldreligies

De tentoonstelling Relieken vindt plaats in een tentoonstellingsreeks over wereldreligies. Op evenwichtige en respectvolle wijze presenteert het museum relieken uit verschillende tijden, culturen en religies naast elkaar. Museum Catharijneconvent is als Rijksmuseum voor christelijke kunst en cultuur de uitgelezen plek om deze bijzondere relieken onderdak te bieden. Aanleiding voor de tentoonstelling vormt het NWO VIDI-project Mind over matter. Debates about Relics as sacred objects, c. 350 – c. 1150 van dr. Janneke Raaijmakers, verbonden aan het Departement Geschiedenis en Kunstgeschiedenis van de Universiteit Utrecht.

 

Relieken is mede mogelijk gemaakt door de BankGiro Loterij, het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Van Baaren Stichting, VSB Fonds en Fonds Catharijne Convent. Mediapartners zijn KRO-NCRV en Trouw.

 

De tentoonstelling Relieken is te zien tot en met 3 februari 2019.

Kerstwandeling: Groningen 1969 – 2019, 50 jaar SOGK

Kerstwandeling

Tweede kerstdag woensdag 26 december 2018

Thema dit jaar: Groningen 1969 – 2019 – 50 jaar SOGK’

Op tweede kerstdag woensdag 26 december organiseert Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK) voor de achtste keer een begeleide kerstwandeling door de stad Groningen. Deze middag wandelt u onder leiding van een deskundige gids door de binnenstad van Groningen in kersttooi. Het programma start om 14.00 uur in de remonstrantse kerk, het kantoor van de SOGK met een korte inleiding gevolgd door de wandeling en we sluiten de middag hier ook weer af met een kort kerstconcert.

Het thema van de wandeling is dit jaar: Groningen 1969 – 2019 – 50 jaar SOGK. In 2019 is het vijftig jaar geleden dat de SOGK werd opgericht door een groep zeer betrokken en gemotiveerde mensen, in een tijd waarin vele kerken bedreigd werden door ernstig en onaanvaardbaar verval. Hoe zag de stad er in 1969 uit en zijn er sindsdien ook kerken verdwenen dan wel gebouwd? En trouwens hoe zag de wereld er toen eigenlijk uit? De wandelaars ontdekken het deze middag.

Na de korte inleiding vertrekken de wandelaars met gids voor de kerstwandeling door Groningen. Circa 15.45 uur zijn de wandelaars terug in de remonstrantse kerk waar de warme chocolademelk en de glühwein dan klaar staan. Om 16.15 uur begin het drie kwartier durende kerst(barok)concert Dit concert kan ook apart bezocht worden. Het concert wordt uitgevoerd door Barokensemble (instrumentaal) van VRIJDAG o.l.v. Tim Veldman en Gli Limoncelli (zang) o.l.v. Jankees Braaksma.

Jubileumjaar Stichting Oude Groninger Kerken

De Stichting Oude Groninger Kerken bestaat in 2019 vijftig jaar. Deze kerstwandeling haakt hierbij aan met het dit jaar gekozen thema: Groningen 1969-2019 – 50 jaar SOGK.

De details

Datum: tweede kerstdag woensdag 26 december 2018
Kerk open 13.30 uur – Remonstrantse kerk – Coehoornsingel 14 Groningen
Aanvang programma: 14.00 uur
Einde wandeling: 15.45 uur remonstrantse kerk
15.45 – 16.15 uur; Tijd voor een hapje en een drankje
Start concert: 16.15 uur
Einde programma: 17.00 uur
Prijs (inclusief concert): € 8,75 (donateurs SOGK € 7,00)

Aanmelden is verplicht: info@groningerkerken.nl of 050-3123569 Opgeven kan t/m vrijdag 21 december. En denk erom: de wandeling zit ieder jaar vol, tijdig opgeven is handig!

NB: Het concert kan ook apart bezocht worden; de toegangsprijs bedraagt dan € 6,-. En SOGK-donateurs betalen dan slechts € 4,80

Bron: Stichting Oude Groninger Kerken

Zich inzetten voor religieus erfgoed loont!

De lotgevallen van het religieus erfgoed zijn tot het maatschappelijk bewustzijn doorgedrongen. De maatschappij (en niet alleen de kerkgenootschappen) heeft ingezien dat het religieus erfgoed voor het aanzien, de beleving en het functioneren van steden, dorpen en wijken van uitermate groot belang is. Het verdwijnen van een kerk of klooster wordt als een groot verlies gezien! Het religieus erfgoed staat momenteel met stip op de politieke en bestuurlijke agenda van Rijk, provincies en gemeenten, als ook van andere met de thematiek verbonden particuliere instellingen.

In 2008 verscheen bij de afsluiting van het Jaar van het Religieus Erfgoed, de studie ‘Geloof in de Toekomst’ (opsteller Prof. dr. Nico Nelissen), beter bekend onder de naam ‘Strategisch Plan voor het Religieus Erfgoed’. Daarin werd beweerd dat per week twee kerken aan de eredienst zouden worden onttrokken. Nu, tien jaar later, kan worden geconstateerd dat niet twee, maar één kerk per week gesloten werd. Er is gedurende de afgelopen jaren gelukkig veel gedaan om het religieus erfgoed te behouden! Er zijn prachtige voorbeelden van de wijze waarop kerken en kloosters nieuw leven is ingeblazen door er een nevenbestemming aan te geven. Ook de leeggekomen kerken en kloosters verheugen zich tegenwoordig in een (passende) herbestemming. Bisdommen, PKN, kerkbesturen en dergelijke gaan tegenwoordig minder ‘krampachtig’ om met nevenbestemmingen en het herbestemmen van het religieus erfgoed.

Ondanks deze positieve ontwikkelingen blijven er nog de nodige punten van zorg. Er ligt voor de toekomst van het religieus erfgoed namelijk nog een hele opgave te wachten als men bedenkt dat het aantal kerken dat in de komende jaren aan de eredienst zal worden onttrokken, naar alle waarschijnlijkheid groter zal zijn dan in de afgelopen jaren het geval was.

Een van de zorgpunten is het gebrek aan financiële middelen om het religieus erfgoed in stand te houden en verantwoord door te laten functioneren, c.q. her te bestemmen. De kosten verbonden aan het behoud en instandhouding van kerken en kloosters kunnen en mogen (vanwege de maatschappelijke betekenis van kerken en kloosters) niet puur afgewenteld worden op de kerk- en kloostergemeenschappen. Het al eens eerder geopperde idee om een Nationaal Fonds Religieus Erfgoed in het leven te roepen, verdient nadere studie.

Een ander punt van zorg is dat het religieus erfgoed momenteel ook ‘van binnenuit’ wordt bedreigd. Door het dalend aantal leden van de grote kerkgenootschappen zijn de kerkbesturen veelal in de ban van fusies en van een puur financieel-economische kijk op de materie. Het belang van de kerk als waardevol cultureel erfgoed komt daardoor in de verdrukking. Het is voor de toekomst van het religieus erfgoed van belang dat er een ‘mindreset’ plaatsvindt bij deze besturen’: fusies zijn geen panacee en religieus erfgoed is meer dan alleen maar commercieel onroerend goed. Tegelijkertijd moet in de gehele samenleving het besef groeien dat de verantwoordelijkheid voor het behoud van religieus erfgoed niet alleen door de huidige eigenaren (diezelfde kerkbesturen) gedragen kan worden. Die verantwoordelijkheid moet meer dan nu het geval is, worden gedeeld.

Dat zijn de kernbevindingen nu, tien jaar later, van de deskundigen die destijds direct betrokken waren bij het ‘Strategisch Plan voor het Religieus Erfgoed’. In een retrospectief hebben zij bekeken wat er van de aanbevelingen uit dit plan daadwerkelijk terecht is gekomen. Wat is er gedaan met de aanbevelingen uit 2008?

Download hier een overzicht van hun bevindingen, zowel ten aanzien van het onroerend, als wat betreft het roerend religieus erfgoed.

Bron: werkgroep Strategisch Plan voor het Religieus Erfgoed

Oproep

“Ben je als priester,  dominee, predikant, rabbijn, monnik, broeder, architect, kerkbestuurder, vrijwilliger, mecenas, ondernemer, bouwbedrijf, parochiaan, burger of anderszins bij een concrete actie voor het religieus erfgoed betrokken (geweest), laat het ons dan weten door je verhaal aan ons te vertellen. Van al jullie verhalen worden we wijzer en kunnen we ons een heel concreet beeld vormen van wat de strijd om het behoud van het religieus erfgoed in het leven van alledag inhoudt. Geloof (met ons) in de toekomst van het religieus erfgoed!”

Mr. Wim Eggenkamp, prof. dr. Eduard Kimman SJ, prof. dr. Nico Nelissen en drs. Ab Welgraven
De contactgegevens vindt u onderaan in het document

Kamer geeft opdracht voor bescherming interieurensembles kerken

Er moet een beperkt aanwijzingsprogramma worden opgezet om de interieurensembles in Rijksmonumentale kerken aan te wijzen en te beschermen. Die opdracht heeft de Tweede Kamer op 27 november gegeven aan de regering. Een motie van ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber werd in meerderheid gesteund.

De motie werd aangenomen na de start van de Nationale Kerkenaanpak op 10 november. Gemeenten gaan de komende jaren in heel Nederland actief aan de slag met het opstellen van kerkenvisies.

Maar nu gaan de Kamerleden verder. Er moet een beperkt aanwijzingsprogramma worden opgezet om Rijksmonumentale kerken samen met het aanwezige interieur aan te wijzen als interieurensemble. Een mogelijkheid die al in de nieuwe Erfgoedwet was vastgelegd, maar waarvan tot op heden nog geen gebruik van is gemaakt. Ook moet, zo stellen de Kamerleden, bij het opstellen van de nieuwe kerkenvisies extra aandacht worden geschonken aan de kwetsbare interieurs van kerken. Bij sloop of herbestemming blijkt nu namelijk dat juist de interieurs vaak worden aangetast.

Bron: Heemschut

 

Kerken luiden noodklok voor klimaat

Honderden kerkklokken en carillons in Nederland doen zaterdag 1 december mee met de actie ‘Luid de noodklok voor het klimaat’ van Greenpeace. Ze laten om twee voor twaalf ’s middags van zich horen om duidelijk te maken dat er op de komende internationale klimaattop in Polen vaart moet worden gemaakt met de omslag naar een duurzame samenleving.

In Enschede kun je vanaf 11:30 uur luisteren naar een concert voor het klimaat door stadsbeiaardier Esther Schopman op carillon en studenten van het ArtEZ conservatorium op de Oude Markt bij de Grote Kerk. Het concert wordt afgesloten met het nummer ‘The Final Countdown’ en het luiden van de noodklok.

Op het Vrijthof in Maastricht kun je ook luisteren naar ‘The Final Countdown’. Hier wordt het carillon van de Servaaskerk bespeeld en de Sint Janskerk zal om 2 voor 12 de klokken luiden.

In Amersfoort luidt wethouder van Duurzaamheid Astrid Janssen vanaf 11:00 uur de noodklok van de Onze Lieve Vrouwetoren, daarna volgt er ook een carillonconcert en zullen ook de andere kerken in Amersfoort de noodklok luiden voor het klimaat.

In Den Haag kun je van 11:30 tot 12:15 uur buiten bij het Vredespaleis luisteren naar een prachtig carillonconcert van stadsbeiaardier Heleen van der Weel. Zij zal naast ‘The Final Countdown’ ook andere nummers spelen, inclusief een traditioneel Pools lied.

Tot slot luidt Greenpeace in Amsterdam samen met het publiek de noodklok op het plein bij de Westerkerk.

Kijk op de website van Greenpeace welke kerken meedoen

De Raad van Kerken adviseert overigens in het algemeen om kerkklokken niet als actiemiddel in te zetten. Lees meer

 

 

Oosters-orthodoxe kerkmuziek in Nieuwe Kerk Den Haag

Zangeres Divna Ljubojevic uit Belgrado behoort tot de absolute top van de oosters-orthodoxe en byzantijnse muziek. Overal waar ze optreedt maakt ze diepe indruk met haar sublieme zangstem en intense vertolkingen van de schitterende byzantijnse gezangen. Samen met het Melodi Choir treedt ze op tijdens het Festival Sacred Songs in Den Haag.

Geheel in de sfeer van het concert geeft zanger/koordirigent Aleksan Chobanov een workshop oosters-orthodoxe zang in een sfeerrijk iconenatelier. De workshop is toegankelijk voor zangers van alle niveaus.

Concert Divna Ljubojević 
zaterdag 1 december
Nieuwe Kerk
Spui 175,  Den Haag

19.30 uur inleiding Goran Kovacevic (priester Servisch-orthodoxe kerk)
20.30 uur concert

Divna Ljubojević is de grand dame van de oosters-orthodoxe kerkmuziek, een alom gelauwerde zangeres met een sublieme stem en tevens dirigente van diverse koren. In eigen land heeft ze de status van superster en in buitenland is ze te zien op prestigieuze podia en festivals in Parijs (Théâtre de La Ville), Wenen (Konzerthaus), Sint-Peterburg (Philharmonic) en Fes (Sacred Music Festival).

Overal waar ze optreedt, maakt ze met haar intense vertolkingen van de schitterende orthodoxe gezangen een onuitwisbare indruk. Met haar bijzondere muzikale arrangementen weet Divna de Byzantijnse zang en muziek bij een groot publiek geliefd te maken en een brug te slaan naar klassieke en wereldmuziek.

Op jonge leeftijd komt Divna in een klooster bij Belgrado voor de eerst keer in aanraking met de oosters-orthodoxe muziek. Ze wordt er onmiddellijk door gegrepen en zet zich vanaf dat moment volledig in om die muziek te doorgronden en te leren zingen. Begin jaren ’90 richt ze het Melódi Choir op met als doel de orthodoxe en polyfone Byzantijnse muziek uit Servië, Bulgarije en Rusland uit te voeren en wereldwijd bekend te maken. Later breidt ze haar repertoire uit met opera’s uit de Renaissance en de Barok.

Workshop oosters-orthodoxe zang
zaterdag 1 december
12.00-14.00 uur

Iconenstudio mARTinART
Copernicuslaan 11, Den Haag

In de oosters-orthodoxe kerk beschouwt men de menselijke stem als het mooiste instrument. De ‘hemelse’ zang wordt van oudsher gezien als ‘afkomstig van de engelen’. Na een korte introductie over de historie van de orthodoxe zang worden twee liederen ingestudeerd: één lied uit de Bulgaars-Orthodoxe kerk en één uit het repertoire van Divna. De workshop is toegankelijk voor zangers van alle niveaus.

Aleksan Chobanov studeerde zang aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en was lange tijd koordirigent in de Bulgaars-Orthodoxe kerk in Den Haag. Hij begon zijn muzikale reis op zesjarige leeftijd in een Bulgaars kinderkoor. Hierna studeerde hij cello en zang en trad hij op als solozanger met onder andere het orkest van de Bulgaarse Nationale Radio.

Meer informatie

Kerstgroepententoonstelling KathedraalMuseum

De tentoongestelde kerstgroepen laten vele unieke verbeeldingen van het kerstverhaal zien. Laat u verrassen door het verhaal dat ieder op zijn eigen wijze vertelt. Ontdek en herken de verschillende cultuurkenmerken, waaruit de geloofsbeleving spreekt. De getoonde collectie is afkomstig uit de verzameling van dr. B.A.M. Peters.

De tentoonstelling is van zaterdag 8 december 2018 tot zaterdag 2 februari 2019.
Het museum is geopend van dinsdag tot en met zaterdag van 13:00 tot 16:00 uur.
Avondopenstelling vrijdag 28 december van 19:00 tot 22:00.
Gesloten op 24 en 25 december en 1 januari.

Kerstkunst wedstrijd

Voor basisschoolleerlingen is een wedstrijd met zelfgemaakt kerstkunstwerken uitgeschreven. Deze kunnen op zaterdag 15, dinsdag 18 en woensdag 19 december tussen 13:30 en 15:00 in de Kathedraal aan de Leidsevaart worden ingeleverd.

De uitslag en prijsuitreiking is zondag 6 januari om 16:00.

 

KathedraalMuseum
Bisschop Bottemanneplein (onder de torens)
Haarlem

Toegang € 4,00 – kinderen tot 14 jaar gedurende de tentoonstelling gratis toegang.
Entree via hoofdportaal westzijde, Bottemanneplein tussen de twee torens.

Ruime parkeergelegenheid op het Emmaplein.

 

Congres Herontwikkeling Religieus Erfgoed

Steeds minder mensen gaan in Nederland naar de kerk en veel religieus vastgoed komt leeg te staan. Deze gebouwen zijn vaak beeldbepalend voor een stad, wijk of dorp en de parochieleden, omwonenden of andere betrokken zijn zeer begaan bij de herinvulling van religieuze gebouwen. Maar de weg van herbestemming kent veel emoties, tijd en hobbels. De komende jaren zullen er honderden kerken op de markt komen en de belangstelling is groot. Maar hoe wordt dit proces de komende jaren in goede banen geleid en welke keuzes moeten er worden gemaakt ten aanzien van monumenten, publiek/private gebruik en geld?

Organisatie: Reliplan en Vastgoedjournaal

Donderdag 31 januari 2019
12.00 – 16.00 uur
Sint-Annakerk
Amsterdamseweg 22
1182 HD Amstelveen

> Meer informatie

 

Nieuwe directeur ErfgoedAcademie

Vanaf 1 november is Yvonne Ploum de nieuwe directeur van de ErfgoedAcademie. Zij gaat het opleidingsinstituut voor erfgoedprofessionals verder vormgeven en uitbreiden. De ErfgoedAcademie is gevestigd in Amersfoort en is een initiatief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Nationaal Restauratiefonds.

Yvonne Ploum was hiervoor hoofd van het Armando Museum in Amersfoort en directeur van het Museum Oud Amelisweerd in Bunnik en heeft een onderwijskundige achtergrond.  Yvonne Ploum: “Ik vind het een hele mooie uitdaging om twintig jaar ervaring met musea, monumenten, collecties en herbestemming in te zetten om de ErfgoedAcademie een stap verder te brengen. De erfgoedsector staat voor grote opgaven op het gebied van onder meer instandhouding, verduurzaming, herbestemming, energietransitie en inbedding in de leefomgeving. De ErfgoedAcademie speelt een belangrijke rol in het delen en overbrengen van kennis over deze onderwerpen.”

Ploum vervolgt: “Erfgoed speelt een steeds grotere rol als verbindende kracht in onze snel veranderende samenleving en leefomgeving. Dit vraagt om een proactieve, flexibele en integrale aanpak van erfgoedvraagstukken samen met de burger en stelt andere en nieuwe eisen aan de kennis en opleiding van erfgoedprofessionals. Het gaat niet alleen meer om expertise en kennis van erfgoed maar ook om het vermogen tot anders kijken, luisteren en bruggenbouwen tussen mensen van verschillende afkomst en achtergrond. Het aanbod van de ErfgoedAcademie is met name gericht op het bevorderen en ondersteunen van dat proces in de praktijk en dat maakt de ErfgoedAcademie zo’n belangrijk instituut”.

Bron: ErfgoedAcademie